Pazartesi, Ağustos 8, 2022
Önceki İçerikNesli Tükenen Canlılar
Sonraki İçerikZeytin Ağacı

Başkomutan, Ebedi Başkumandan

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa… O Ebedi Başkumandan. 5 Ağustos 1921 tarihinde kanunlarla yasalaşmış rütbesiyle AnıYorum ❤️


6 dakika


Bu yazı 5 Ağustos 1921 tarihinde Mustafa Kemal Paşa’ya, başkomutanlık; Türk Ordusu’nun Başkumandanlığının verildiği kanun için kaleme alınmıştır.


Türk Ulusu yorgun, bitkin, fakir… Savaşlardan yorulmuş bir ülke. Her yer mücadele, dört taraf düşman. Birinci Dünya Savaşı’nda yenilgiyle yaralanmış bir İmparatorluk. Üstüne Milli Mücadele davası. Milli, Mücadele

Ankara’ya ulaşmaya çalışan, Eskişehir’i işgal eden Yunan Ordusu. Bir taraf hükümetin Kayseri’ye taşınmasını istiyor, diğer taraf “Son tepe kalıncaya kadar Ankara’yı, halkı savunmasız bırakmayız” tartışması. Sonunda Meclisin Ankara’da kalması ve Ankara’nın savunulması kararı çıkıyor. Ancak

Taraftarları kadar muhalifleri de Mustafa Kemal Paşa’yı bu sorunun başında görmek istiyordu!

Ordu nereye gidiyor, millet nereye götürülüyor, bu harekâtın elbet bir sorumlusu vardır, o nerededir, bugünkü durumun gerçek yaratıcısını ordunun başında görmek isteriz!

Bu durumun gerçek yaratıcısı diyerek eleştirdikleri, halkın galeyanını düşünmeden Kayseri’ye taşınmak isteyen kişilerin bile Atatürk’ün askeri dehasına ihtiyacı vardı. Kurtuluş için tek çarenin bu olduğu, başka çıkar yol bulunmadığı kanısı yerleşmişti. 

Ve ulu önderimiz Atatürk; Mustafa Kemal Paşa meclise 4 Ağustos tarihinde bir önerge verdi.

Meclisin sayın üyelerinin genel istekleri üzerine Başkomutanlığı kabul ediyorum. Bu görevi, kendi üzerime almaktan doğacak yararları en kısa zamanda elde edebilmek ve ordunun maddî ve manevî gücünü en kısa zamanda artırmak ve yöne­timini bir kat daha kuvvetlendirmek için, Türkiye Büyük Millet Meclisinin sahip olduğu yetkileri fiilen kullanmak şartıyla üzerime alıyorum. Hayatım boyunca millî egemenliğin en sadık bir hizmetkârı olduğumu milletin nazarında bir defa daha doğrulamak için, bu yetkinin 3 ay gibi kısa bir müddetle sınırlandırıl­masını istiyorum.

Ancak muhalefet savaş dinlemez.

Ülkenin durumu bu kadar kritikken, ve bir an önce harekete geçmek gerekiyorken… Yepyeni tartışmalar ortaya çıktı. Başkumandanlık meclisin manevi kişiliğinde olduğu için başkumandan değil de başkumandan vekili olsun diyenler de oldu. Meclisin yetkilerinin kullanılmasının sakıncalı olduğunu düşünenler de vardı.

Başkumandanlık olmaz, Başkomutan Vekili unvanını verelim.” diyenlerin gerekçesi Başkumandanlığın Meclisin manevi kişiliğinde olduğu inancıydı. Kimi milletvekilleri Meclisin yetkilerinin kullanılması isteğine karşı çıkarak, bunun sakıncalar doğuracağını iddia ettiler. Ancak ülkenin durumu çok kritikti.

Sinop Milletvekili Rıza Nur liderliğinde 9 kişi, endişeleri giderici bir çözümle Meclis Başkanlığı’na ulaştı.

Ulusun ve ülkenin yazgısına doğrudan el koyan tek yüce güç olan ve Başkomutanlığı manevi kişiliğinde bulunduran Türkiye Büyük Millet Meclisi, aşağıdaki kayıtlarla Başkomutanlık görevini kendi Başkanı Mustafa Kemal Paşaya vermiştir. Başkomutan, ordunun maddi ve manevi gücünü artırma ve yönetimini bir kat daha kuvvetlendirme konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisinin buna ait yetkilerini, Meclis adına fiilen kullanmaya yetkilidir. Bu unvan ve yetki üç ay müddetle sınırlıdır. Meclis, gerek gördüğü takdirde bu süreyi uzatabilir.

Aslında Mustafa Kemal Paşa’da bu endişelere mahal vermemek için, kendi önergesinde üç ay gibi kısa bir süre talep etmişti ama, neyse… İnisiyatifi de askeri dehası gibi ‘görebilenlerin’ olsun.

Vatan elden gitmeden

Belki de muhalefet, Paşanın kendisini padişah ilan edip de saltanat hayatı yaşayacağını zannediyordu. Kaygılar milli mücadelenin önüne geçmiş, memleket meselesi muhalefet meselesinden geri düşmüştü.

Ebedi başkomutan

Başkomutan rütbesinden sonra Atatürk’ün meclise verdiği güvenceden;

Efendiler! Zavallı milletimizi esir etmek isteyen düşmanları, Allah’ın yardımıyla behemehal mağlûp edece­ğimize dair olan emniyet ve itimadım bir dakika olsun sarsılmamıştır. Bu da­kikada bu kesin inancımı yüksek heyetinize karşı, bütün millete karşı ve bü­tün âleme karşı ilân ederim.

Ordu ve milletine yayınladığı bildiriden;

“… Bana bu vazifeyi vermiş olan Meclis ve bu Mecliste beliren milletin kesin iradesi, hareket tarzımın odağını oluşturacaktır. Hiçbir sebep ve suretle değiştirilmesine imkân olmayan bu kesin irade, her ne olursa olsun düşman ordusunu imha etmek ve bütün Yunanistan’ın silahlı güçlerinden oluşan bu orduyu, anayurdumuzun mukaddes ocağında boğarak, kurtuluşa ve bağımsızlığa kavuşmaktır.

Kimin ne derse desin. Ve herkes şahit olacaktı ki; sözünde duracak, nefesi milletinin bağımsızlığı ve kurtuluş üzerine ömür bulacaktı.

Ebedi Başkomutan

Günümüzde, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 117. Madde ‘de belirtildiğine göre; Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Başkumandanlık Kanunu, 31 Ekim 1921’de, 4 Şubat 1922’de, 6 Mayıs 1922’de üç kez uzatılmıştır. 20 Temmuz 1922’de ise Mustafa Kemal Paşa’nın Başkumandanlık yetkisi süresiz olarak uzatılmıştır. 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhurbaşkanı seçilene kadar bu görevi devam etmiştir.

Sözün Sonu

Askeri dehasından, insan sevgisine. Sanattan eğitimden tarihe, ‘çocuklar baş tacı olmak üzere’ insan sevgisinden millet ve ulus kültürüne… Tüm dünyanın “dahi” saydığı bir lider. Söz konusu Memleket meselesi ise “destek olmayıp, köstek olunmaya bile çalışsa” davasından hiç vazgeçmemiş bir vatan evladı.

Başkomutan Atatürk

Türk Kurtuluş Savaşının Milli Mücadelesinde, “onca olmaza rağmen” ulusundan ve ulusuna olan inancından hiç vazgeçmeyen ulu önderimiz; canımız Atamız,

Türk Evladının ilelebet; sonsuza kadar başkomutanı olarak kalacaktır.

❤️


Atatürk Ansiklopedisi | 10 Kasım | Sevmediğinden Değil

Facebook Yorumları

Bu gönderiyi paylaş

ilknur.tv
ilknur.tvhttps://birikiyorum.net
Efdal ve İlker'in annesi, Kerim'in kıymetlisi 1998 yılından bu yana "Kurumsal Hayat"ta yönetiyor ve organize ediyor. Sosyal Farkındalık ve Sorumluluk için, her alanda, "sanatla" çaba sarf ettiğini düşünüp; BiRiKiYOR

(Tarihte Bugün) Yıldızlar Geçidi

Doğum
- 1928 Edip Cansever (94)
- 1936 Çolpan İlhan (86)
- 1937 Dustin Hoffman (85)
Vefat
- 1964 Cengiz Topel (58)
Ağustos 2022
Etkinlik bulunamadı!

Yanlış üslup doğru sözün celladıdır!

Sadi Şirazi

BuluşuYorum

İndirim!

Bu Hafta Popüler

Yoruldum, ama…

Yoruldum, yorgun hissediyorum bir süredir. Yaşımın büyümesinden mi, yaşamanın zorlaşmasından mı bilemiyorum ama yorgunum galiba artık.

Tavla ‘Yorum

Tavlanın belediye sosyal etkinliklerindeki yeri... Usta gazeteci Aktan Uslu, ilk yorumunu tavla üzerinden yazıyor... "Merhaba"

Zeytin Ağacı

Zeytin ağacı bu kez bir dizi ismi olarak gündemimizde. Kadim ağaç, aile dizimi, kökler ve ünlü oyuncuları bir araya getiriyor.
ilknur.tv
ilknur.tvhttps://birikiyorum.net
Efdal ve İlker'in annesi, Kerim'in kıymetlisi 1998 yılından bu yana "Kurumsal Hayat"ta yönetiyor ve organize ediyor. Sosyal Farkındalık ve Sorumluluk için, her alanda, "sanatla" çaba sarf ettiğini düşünüp; BiRiKiYOR

İlgili Yazılar

Atatürk’ün Çocukları

Atatürk'ün Çocukları ve çocuk ilgisi, sevgisi... Şüphesiz bu topraklarda nefes alan her evlat O'nun da çocuğu. Ancak bugün konu; manevi evlatları...

TBMM İlk Meclisler

TBMM, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılış yıldönümü 23 Nisan. O günün tarihin değiştiği meclis binaları şimdinin tarihi anlatan müzeleri. Çevrimiçi ziyaret zamanı...

Atatürk’ün Mezarı, Anıtkabir Mezar Odası

Atatürk'ün Mezarı, Anıtkabir Mezar Odası. Ulu önderimiz, canımız atamızın Anıtkabir'de bulunan mezar odasına TSK vesilesiyle dijital ziyaret.

Kooperatifçilik ve Atatürk

Kooperatifçilik Günü konusunda tartışmalar devam etse de Ulu Önder Atatürk'ün bu konudaki düşünceleri yolumuzu aydınlatmaya devam edecek.