Cumartesi, Haziran 25, 2022
Ana SayfaArt'ıYorumEbru Sanatı - Suya Yansıyan Sanat
Önceki İçerikSufle Fransız Mutfağının Baş Tacı
Sonraki İçerikSadaka

Ebru Sanatı – Suya Yansıyan Sanat

Ebru Sanatı – Suya Yansıyan Sanat

Ebru sanatı suyun üzerinde boyaların hareketiyle oluşan gelenekle kültürü buluşturan bir sanat. Somut olmayan kültürel miras listesindedir.


7 dakika


Ebru sanatı suyun üzerinde boyaların hareketiyle oluşan, gelenekle kültürü buluşturan bir sanat. Somut olmayan kültürel miras listesindedir. Yoğunlaştırılmış suyun üzerinde renklerin dansı ile ortaya çıkan bir sanat ebru. Geçmişte kitap ciltlerini süsleyen, hüsn-ü hat yazılarının vurgusunu arttıran bir yan dal olmaktan çıkıp başlı başına bir geleneksel sanattır. Unesco Somut Olmayan Kültürel Miras Listesinde yer alan geleneksel Türk el sanatlarındandır.

Kâğıt üzerinde buluta benzer şekiller oluştuğundan Farsça “bulutumsu” anlamına gelen “ebrî” kelimesinden ebru kelimesine dönüştüğü düşünülmektedir. Avrupa’da ise ebruya “Türk kâğıdı” veya “mermer kâğıdı” denilmektedir.

Dalgalı Ebru – Zeynep Orhan

Geçmişten Günümüze Ebru

Ebru sanatı, tarihi Orta Asya’ya kadar dayanır. Ancak bilinen en eski örneği 15.yy da yapılmış olduğu düşünülen eser Topkapı Sarayında sergilenmektedir.

Osmanlı zamanında ihtişamlı günlerini yaşayan ebrunun ilk ustaları Şebek Mehmet Efendi ve Hatip Mehmet Efendi’dir. Bu ustalardan sonra bir süre sessizliğe gömülen ebru,  Şeyh Sadık Efendi’nin Buhara’dan  Üsküdar’daki Özbekler Tekkesine gelmesiyle 19.yy. sonlarında yeniden canlanır. Daha sonra geleneği devam ettiren ustalar  Sadık Efendi, Edhem Efendi, Necmeddin Okyay, Mustafa Düzgünman, Niyazi Sayın, Alpaslan Babaoğlu, Fuat Başar, Hikmet Barutçugil ebru sanatında mihenk taşlarıdır.

Necmeddin Okyay, ilk çiçekli ebruları yaparak bu sanatı geliştirmiştir. Hikmet Barutçugil de literatüre barut ebrusu ve efsun çiçeği olarak geçen desenleri yaparak ebruyu  daha da zenginleştirmiştir.

Battal Ebru – Nazan Kumlalı

Ebru hazırlığı bir ritüeli andırır.

Ebru malzemeleri kitre, fırça ve boyadan oluşmaktadır. Kitre, birçok alanda kullanılan kıvam arttırıcı geven otundan elde edilen bir sıvıdır. Suyla karıştırılarak boyanın uygulandığı zemini oluşturur. Ebrunun bir diğer püf noktası da boyaların dibe batmaması ve suyun üzerinde iyi açılması için toprak boyaların içine bir miktar sığır ödü konulmasıdır. Kullanılan öd miktarına göre desenin büyüklüğü ayarlanabilir. Ebru yaparken kullanılan fırçalar at kılından ve gül sapından yapılan oldukça özel fırçalardır. Tabii bir de kâğıt seçimi önemlidir. Ebru kâğıdı emici özellikte olmalıdır ki teknedeki desen kâğıda güzelce aktarılsın.

Geleneksel her sanatta olduğu gibi ebru yapımında da usta çırak ilişkisi önemlidir. Ebru yapmadan ön hazırlık yapılması gerekir ki kitrenin, boyaların hazırlanması tecrübe gerektiren çalışmalardır. Ancak bir çırak için bu hazırlıkları öğrenmek ebru yapımından duyacağı heyecanı katlayacaktır hiç kuşkusuz.

Bu sanatın ustaları, tüm hazırlık safhaları ile birlikte ebru yapımı için tekne açmak terimini kullanırlar. Kendi teknesini açamayanın ebru yapıyorum demesine karşı çıkarlar. Bu yüzden tekne açmak eylemi bir ritüeldir.

Dalgalı Ebru – Zeynep Orhan

Her ebru çalışması eşsizdir.

Ebru, teknedeki kitre üzerine boyaların şekillenmesiyle meydana gelen bir sanattır. Boyalar, tarak şeklindeki araçlarla veya biz denilen çubuk yardımıyla desene dönüşür. Teknede oluşan desenin üzerine kâğıt yerleştirmek bir sonraki aşamadır. Desen kâğıda işledikten sonra kâğıt yavaşça kenarından çekilir. Ebru artık kâğıttadır.

Desenlerin pek çok adı vardır: Battal, şal, dalgalı, gel-git ebru gibi. Battal, ebrunun temel desenidir. Kolay bir iş gibi görülebilir ancak boyaların yüzeye eşit aralık ve büyüklükte düşmesi, battal ebrunun güzelliğini ortaya çıkartır. Bu sebeple battal desenin bu işin okulu olduğunu söylemiş ustalar.

Tabii çiçek desenleri de her geleneksel sanatta olduğu gibi ebru sanatında da önemlidir. Gül, karanfil, sümbül, lale, menekşe, papatya, gelincik… Hepsinin ayrı bir anlamı ayrı bir güzelliği vardır.

Ebru – Nazan Kumlalı

Geleneğin gelecekle buluştuğu alandır.

Dünden Bugüne Ebru Sergisi

Ebru geleneksel olarak kâğıda yapılsa da günümüzde tekstilden porselene birçok malzemeye uygulanmaktadır. Sanatçı Zeynep Orhan’ın geçmiş yıllarda hazırladığı sergiden görüntülerde örnekler görebilirsiniz.

Dünden Bugüne Ebru Sergisi

Tek bir damlanın suyun üzerinde bir desene dönüşümünü izlediğimiz kuşaktan kuşağa aktarılan geleneksel bir sanattır. Sabır ve sükûnet gerektiren ebru, aynı çini sanatında olduğu gibi yapan kişiye ruhsal bir zenginlik kazandırır. Bu yüzdendir ki terapi çalışmalarında sıklıkla kullanılan bir sanattır.

Geleneğe ve bilgi aktarımına dayanan ebru sanatı, kültürel miras yoluyla gelecek nesillere aktarılmaya devam edecektir.

Facebook Yorumları

Bu gönderiyi paylaş

Nazan KUMLALI
Nazan KUMLALI
Okur gezer keşfeder aynı zamanda sanat sever. 2010 yılından beri Ofiste Sanat organize eder.

(Tarihte Bugün) Yıldızlar Geçidi

Doğum
- 1903 George Orwell (119)
Vefat
- 2005 Kazım Koyuncu (17)
- 2009 Michael Jackson (13)
Etkinlik bulunamadı!

Yanlış üslup doğru sözün celladıdır!

Sadi Şirazi

BuluşuYorum

İndirim!

Bu Hafta Popüler

Perinin Ölümü ve Konuğumuz Tuna Kiremitçi

Perinin Ölümü ile Tuna Kiremitçi konuğumuz. Hem yeni polisiye romanı hem de tüm çalışmalarıyla ilgili keyifli bir söyleşi bekliyor sizleri.

Yalan ve Yalancılar

Yalan; yalancı. Gerçeğin farkında olduğu halde, gerçeği çarptırma işi. Herkesin her hangi bir sebeple başvurduğu, dünyayı donattığı yalan

Yaz Tatili ve Sezon Finali

Okullar için yaz tatili başladı. Bununla beraber çocuklarla birlikte her şey sezon finaline girdi. Yok sadece diziler filan da değil, her şey
Nazan KUMLALI
Nazan KUMLALI
Okur gezer keşfeder aynı zamanda sanat sever. 2010 yılından beri Ofiste Sanat organize eder.

İlgili Yazılar

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı

Türkiye'nin ilk ve tek kadın merkezli, arşiv ve kütüphanesi olan vakıf. En Hanım STK ? Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı

Resim ve Müzik; Boyadığın Resmin Müziği

Resim ve müzik. Boyadığın resmin müziğini duymak nasıl olurdu? Üstelik gökyüzü, su altı, cadde ya da sadece tuval üzerinde. Fülüt, keman?

Neşeli Hayat, Ho Ho Ho: İyi Seneler

Neşeli Hayat 2009 yapımı bir Yılmaz Erdoğan filmi. Belki de Erdoğan filmlerinin en trajikomik olanı. Noel Baba'dan habersiz bir Noel Baba. "Ho ho ho, iyi seneler." İzli'Yorum

Ben Sen Onlar, Kadın Sanatçıların Yüzyılı

Ben-Sen-Onlar; Sanatçı Kadınların Yüzyılı sergisi 1850 - 1950 tarihleri arası yaşamış kadın sanatçıları hatırlatmayı ve keşfetmeyi amaçlıyor.