Erzurum Kongresi 23 Temmuz -7 Ağustos

Erzurum Kongresi 23 Temmuz -7 Ağustos

Erzurum Kongresi 23 Temmuz 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında gerçekleşen ve belki de Kurtuluş Savaşımızı şekillendiren dönüm noktalarından biri. 

16 Mayıs 1919’da İstanbul’dan ayrılan Bandırma Vapuru ile başlamıştı bu direniş. 19 Mayıs 1919’da Samsun’da bir güneş doğmuştu Anadolu’ya. Ve sonrasında Havza Genelgesi ile gidilecek yol belirlenmiş, Amasya Tamimi ile yol haritası iyice ortaya çıkmıştı. Ve ardından da Erzurum’daki bu kongreyi göstermişti artık takvimler.

 

ERZURUM KONGRESİ ’NİN ÖNEMİ

Öncelikle neden Erzurum sorusunu cevaplamak gerekir.

Erzurum konumu açısından önemli bir bölgeydi. Ayrıca İngilizler tarafından da Trabzon ile İran arasında bulunmasından dolayı da kilit olarak nitelenmiştir. 15. Kolordu’nun burada bulunması kongreyi daha güvenli kılmıştır. Ayrıca Erzurum halkı üst üste gerçekleşen saldırılardan bıkmıştı, bir de üzerine Mondros Ateşkes Anlaşması ile de bu bölge Ermenilere teslim edilebileceğinden dolayı da oldukça gergindiler. Bunların dışında işgallere karşı kurulan örgütlerin de en önemli kalelerinden biriydi Erzurum.

Kimler katılmıştı?

İşgal altındaki illerden özellikle Trabzon, Erzurum, Sivas, Bitlis ve Van’dan gelen delegeler katılmıştı 2 hafta süren kongreye. ATATÜRK.NET bu delegeleri; “17 çiftçi ve tüccar, 5 emekli subay, 4 emekli memur, 5 öğretmen, 4 gazeteci, 5 hukukçu, 2 mühendis, 1 doktor, 6 din adamı, 3 eski milletvekili, 1 general ve 1 eski bakan” olarak listelemiştir.

Geçici başkan olarak Erzurum delegelerinden Hoca Raif Efendi idi. Sonrasında yapılan oylamada Mustafa Kemal Paşa kongre başkanlığına seçilmişti. Ardından da Maçka temsilcisi İzzet Bey ve Erzurumlu Hoca Raif Efendi başkan vekilliğine seçilmişti.

Kongreye katılan delegelerle ilgili farklı bilgiler olsa da en çok kabul gören bilgiler bu şekildeydi.

Erzurum Kongresi

Amasya Genelgesi ile kongrenin 10 Temmuz’da yapılması kararlaştırılmıştı. Mustafa Kemal ve yanındakiler 3 Temmuz günü Erzurum’a geldiler.

Mustafa Kemal Paşa’nın ekibi ATATÜRK ANSİKLOPEDİSİ internet sitesinde şu şekilde sıralanıyordu:

  • Eski Bahriye Nazırı Rauf Bey
  • 3. Ordu Müfettişlik Kurmay Başkanı Manastırlı Kurmay Albay Kazım Dirik
  • Karargâh Erkan-ı Harbiyesi İstihbarat ve Siyasiyat şubesi Müdürü Kurmay Binbaşı Hüsrev Gerede
  • Müfettişlik Sağlık Bakanı Dr. İbrahim Tali Öngören
  • Sağlık başkan yardımcısı Binbaşı Refik Saydam
  • Eski İzmit Mutasarrıfı İbrahim Süreyya Yiğit
  • Müfettişlik Başyaveri Yüzbaşı Cevat Abbas Gürer
  • Yüzbaşı Mümtaz Tüna
  • İsmail Hakkı Ed Yüzbaşı
  • Yüzbaşı Ali Şevket Önderse
  • Mustafa Vasfi Süso Yüzbaşı
  • Üsteğmen Hayati Kurmay Başkanı emir subayı ve Müfettişlik kalem amiri
  • Üsteğmen Abdullah İaşe subayı
  • Teğmen Muzaffer Kılıç-Müfettişlik ikinci yaveri
  • Faik Aybars-Şifre kâtibi
  • Memduh Atasev-şifre kâtip yardımcısı

Bu ekibi karşılayanlar da Kazım Karabekir, Erzurum Vali Vekili Münir Bey ve Bitlis Valisi Mazhar Müfit Bey olmuştu.

Ve Erzurum’a gelişinin ardından Mustafa Kemal 8 Temmuz’da istifa ederek sivil mücadeleye başlamıştı. Bu istifanın ardından en büyük destek 15.Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa’dan gelmişti.

Tüm delegelerin toplanması amacıyla ertelenerek 23 Temmuz’da başlayan kongre boyunca 13 toplantı yapılmıştır.

 

ERZURUM KONGRESİ – ALINAN KARARLAR

Alınan kararlar ATATÜRK.NET adresinde şu şekilde sıralanmış.

  • Milli sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür; parçalanamaz. 
  • Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı millet top yekün kendisini savunacak ve direnecektir. 
  • Vatanı korumayı ve istiklali elde etmeyi İstanbul Hükümeti sağlayamadığı takdirde, bu gayeyi gerçekleştirmek için geçici bir hükümet kurulacaktır. Bu hükümet üyeleri milli kongrece seçilecektir. Kongre toplanmamışsa, bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır. 
  • Kuva-yı Milliyeyi tek kuvvet tanımak ve milli iradeyi hakim kılmak temel esastır. 
  • Hıristiyan azınlıklara siyasi hakimiyet ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez. 
  • Manda ve himaye kabul edilemez. 
  • Milli Meclisin derhal toplanmasını ve hükümet işlerinin Meclis tarafından kontrol edilmesini sağlamak için çalışılacaktır. 
  • Milli irade padişahı ve halifeyi kurtaracaktır.

 

 

#ErzurumKongresi #Atatürkünizinde #KurtuluşSavaşı

Facebook Yorumları
  • 00

    günler

  • 00

    saatler

  • 00

    dakikalar

  • 00

    saniyeler

Tarih

Tem 23 2022 - Ağu 07 2022

Zaman

All Day

Organizatör

Birikiyorum.net
Web sitesi
https://birikiyorum.net/
QR Code

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest