Perşembe, Haziran 30, 2022
Önceki İçerikNermin Mollaoğlu
Sonraki İçerik1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü

Gülabdan nedir?

O küçüklüğümüzün evlerinde ışıl ışıl duran şişenin adını ve ne işe yaradığını biliyor musunuz? Gülabdan nedir?


3 dakika


Anneannelerimizin babaannelerimizin evlerinde gördüğümüz, gül suyu serpmek için kullanılan şişenin adını biliyor musunuz?

Gülabdan

‘Gül-ab’ Farsça ’da gülsuyu demektir. Gülabdan da gülsuyu şişesi.

Gülabdanın Türk Kültüründeki önemi nedir?

Orta Asya’dan beri kültürümüzde güzel koku kullanımı bir gelenektir. Bu gelenek Osmanlı’da da devam etmiş ve saray kültüründe gül suyu ve buhur (tütsü) kullanımı oldukça yaygınmış. Gülsuyu sadece koku olarak değil saray mutfağında ve tıp alanında da kullanılmış. Gül Suyunun yaygın kullanımı sonucu Gülhane adını verdikleri gül bahçeleri saray yakınlarında kurulmuş.

   Gülsuyu ‘Gülabdan’ denilen şişelerde muhafaza edilirmiş. Gülabdan pedestal ayak üzerinde yükselen gövdesi armudi formda olup uzun ve dar boynun ağız kısmı emziklidir. Boyları 20-25 cm dolayındadır. Gümüş, altın, tombak, çini ve camdan yapılmış örnekleri günümüze kadar gelmiştir.

   Kaynaklara göre Topkapı Sarayı’nda günde iki kez biri kuşluk vakti (sabahla öğle arası) biri de akşamüstü yenilen yemeklerin ardından, tütsü yakılması, gülsuyu ve kahve sunulması adetmiş. Gülsuyu ve tütsü, özellikle yemek sonrası kullanılan en önemli kokulardı. Bu amaçla hazırlanmış çeşitli buhurdan ve gülabdanlar, saray koleksiyonlarında çok sayıda bulunmaktadır.

   Sultan Abdülmecid’in kızı Cemile Sultan’a ait olan ve değerli taşlarla süslü buhurdan ve gülabdan, Topkapı Sarayı koleksiyonunun nadir eserleri arasında ve 1885 tarihlidir.


  Gül suyunun Osmanlı yaşamındaki önemini anlayabilmek için padişahlara sunulan en önemli hediyeler listesine baktığımızda, gül suları ve özel hazırlanmış gülabdanlar önemli bir yere sahiptir.

Topkapı Sarayı Hazine bölümünde bulunan altın yakut ve zümrüt işlemeli gülabdan (16.yy.)

   Değerli taşlarla, 24 ayar altınla süslenmiş veya geleneksel motifli seramik ve çini gülabdanlar hem müze hem de özel koleksiyonların değerli parçalarından olmuşlardır.

Pera  Müzesi’nde bulunan 18.yy. a ait seramik gülabdan. Boynun gümüş olan kısmı kalemişi tekniği ile süslenmiştir.
Topkapı Sarayı Müzesi Koleksiyonundan 18.yy. tarihli gümüş gülabdan
18.yy ait seramik gülabdan Sadberk Hanım Müzesi

   Gül suyunun ve dolayısıyla gülabdanın kültürümüzdeki yeri ve önemi tartışılmaz. Bu güzel geleneğin ve tabii eşsiz gülabdan örneklerinin günümüzde daha da değer görmesi ne güzel olur.

   Gül kokulu günler dileğiyle.

Facebook Yorumları

Bu gönderiyi paylaş

Nazan KUMLALI
Nazan KUMLALI
Okur gezer keşfeder aynı zamanda sanat sever. 2010 yılından beri Ofiste Sanat organize eder.

(Tarihte Bugün) Yıldızlar Geçidi

Doğum
- 1928 Orhan Boran (94)
Etkinlik bulunamadı!

Yanlış üslup doğru sözün celladıdır!

Sadi Şirazi

BuluşuYorum

Bu Hafta Popüler

Unvansız Gönüllüler

Unvansız Gönüllüler. Onlar etiketlerini bir kenarda bırakmış olan gizli kahramanlar. Kah eğitim ve sanat, kah toplumsal fayda... Gururla "PaylaşıYorum"

Ciltleme, Cilt Sanatı

Cilt sanatı, ya da daha alışık olduğumuz tabiriyle ciltleme.... Zaanat kelimesinden daha öteye sanat kelimesine daha da çok yakışan miras.

ilyada destanı; Bir Aldatma Hikayesi

İlyada Destanı M.Ö. 8. yüzyılda Yunanca yazılmış ilk batı edebiyatı metnidir. Homeros'un anlatıcısı olduğu bilinen destanı "hatırlı'yorum"
Nazan KUMLALI
Nazan KUMLALI
Okur gezer keşfeder aynı zamanda sanat sever. 2010 yılından beri Ofiste Sanat organize eder.

İlgili Yazılar

Ayakkabı Çevirme Üzerine…

Ayakkabı çevirme üzerine sizin de bitmeyen görevleriniz var mıydı? "Bak bak görüyor musun çevirmemişler ayakkabıları, ne kadar ayıp!"

Ağız Tadı, Niyetleri ve Lezzeti Üstüne

Ağız tadı sen ne kıymetlisin. Üstüne ne deyimler, ne sözler söylenmiş. Kimsenin tadı tuzu kaçmasın dileklerimizle, lezzetli bir okuma zamanı.

Türk Kahvesi Günü

Türk Kahvesi Gününün Washington Belediye Başkanı tarafından ilan edildiğini ve bu başarının ardında Türk Kahvesi Ladyleri'nin olduğunu biliyor musunuz?

Şarkışla Kilimi

Şarkışla kilimi, desen zenginliği ve dokuma tekniğiyle coğrafi işaret alarak tescillenen, el emeği göz nuru dokumacılık mirasımız.