Veganlık – Vejetaryenlik

Vejetaryenlik ya da veganlığın İklim krizi önlenmesinde etkisi olur mu? vejetaryenlik ya da veganlık yalnızca beslenme şekli midir?

Nalan AĞDAŞ

Tüm Yazıları

—–==0==—–

Dünyada görmek istediğiniz değişikliğin kendisi siz olun.
Mahatma Gandi

Ben artık vegan besleneceğim de ne demek?

Vejetaryenlik ya da Veganlığın bir insanın intihara teşebbüsü diye düşünürdüm. Öyle ya sağlığımız için bitkisel beslenmenin yetersiz olduğunu, hayvansal besinlere vücudumuzun kesinlikle ihtiyacı olduğunu bilirdim. Sağlığımla ilgili çok badireler atlattığımdan ve anne olduğumdan dolayı sağlıklı beslenmeye dikkat etmeye çalışırdım. Doktorların önerilerini, okuduğum yazıları, eş dost tavsiyelerini fazlasıyla önemserdim. Anlamlarını çoğu kez karıştırsam da  vejetaryen veya vegan beslenme konuları karşıma çıktığında bana göre olmadığını düşündüğümden ilgilenmezdim hatta. Hayatta daha gerçek işlerle uğraşırken, böyle boş işlerle zaman kaybetmek bana göre değildi elbette.

Sonra bir gün kızım, hele ki o et ve et ürünlerinin her çeşidini çok seven kızım, ben artık vegan oldum” dedi.

Kıyametler koptu kafamda önce. Hani sadece vejetaryen olsa et yemese de, vegan olmak ta nedir?

Kuzular
  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest
  • Gmail
  • LinkedIn
 

Sonrasında ise, hiç unutamadığım hatta geçen haftaki yazımda size de anlattığım o acı kuzu hikayem geldi yine aklıma. Kuzular yaşayacak diye sevindim de.

Tam bir karmaşa yaşıyordum. Bir yandan “Ah tüm insanlık unutsa et yemeyi” diyorum, diğer yandan “benim güzel kızım ya hasta olursa” korkusu sarıyor içimi. İşin kötüsü, etsiz yemek, yemekten sayılmıyor ailemizde. Çorbalar dahi hep et suları ile yapılıyor.

Böyle bir yemek kültürüne sahip aile ortamında benim cadı kızım iş çıkardı başıma. Her gün ne yemek yapacağım derdindeyken şimdi bir de kızıma özel yemek yapma telaşı çıktı başıma.

Alışkanlıklarımızdan vazgeçmek hepimiz için çok zordur. Toplumun dayattığı alışkanlıklar, sevdiğimiz alışkanlıklarımız, sevmediğimiz, ancak iliklerimize kadar işlemiş alışkanlıklarımız.

Yeme alışkanlığını değiştirmekse başlı başına bir sorun bence. Hele ki anneyseniz, hele ki damak zevkinden taviz vermeyen bir eşe sahipseniz.

Kızım neden böyle bir karar verdiğini anlatmaya başladığında, aslında dünyamızın gerçeklerinden ne kadar uzakta olduğumuzu fark ettim. Yalnızca yemek alışkanlıklarını değiştirmek değil, etik bir tutum olduğunu anladım. Dahası iklim krizi nedeniyle bu yönde tüm insanlığın bu yönde değişmesi gerektiği gerçeği ile yüzleştim. Neden vejetaryen, niçin vegan olmamız gerektiğini kısaca sizlerle de paylaşmak istedim.

—–==0==—–

Vejetaryenlik nedir peki?

Latincede “sağlam, canlı, yaşam dolu” anlamına gelen vegetus sözcüğünden gelen vejetaryen sözcüğü,  İlk kez 1842’de kullanılmaya başlanmış.

Vejetaryenlik ya da etyemezlik, et, balık, kümes hayvanları tüketilmemesine verilen isimdir.  Vejetaryenlik kendi içinde de sınıflara ayrılır. Bunlar;

  1. Lacto vejetaryenlik: Her türlü et ve et ürünleri ile birlikte yumurta tüketmeyi de reddeder. Süt ve süt ürünlerini tüketiminde esnektir.
  2. Ovo Vejetaryenlik: Her türlü et ve et ürünüyle birlikte süt ve süt ürünlerini tüketmeyi de reddederler. Yumurta tüketiminde esnektir.
  3. Ovo-lacto vejetaryenlik: Her türlü et ve et ürünlerini tüketmeyi reddederler. Yumurta, süt ve süt ürünlerini tüketiminde esnektir.
  4. Pesketaryenlik (Su vejetaryenlik): Et ürünü olarak sadece balık tüketimini içeren diyettir.

Veganlık ne demek?

Birçok kaynakta belirtilen bilgilere göre, ilk kez 1944 yılında Elsie Shrigley ve Donald Watson tarafından ortaya atılan Vegan kavramı, vejetaryen  (vegetarian) kelimesinden türetilmiş. Kısaca Veganizm ya da veganlık, hayvansal gıdalar tüketmemek anlamına geliyor .

Bu yaşam biçimine göre hayvanlardan gelen et ve süt ile birlikte, yine hayvansal yağlarla üretimi gerçekleştirilen ürünlerin kullanımı doğru bulunmuyor. Ayrıca bu yaşam biçiminin temelinde çevreyi korumak ve yeşile saygı duymak da önemli bir yer tutuyor.

Veganlar, hayvanlardan türetilen ve üretilmesi için hayvanların kullanıldığı yiyecek ürünlerini tüketmediği gibi yapımında deri, kürk, jelatin, yün, ipek gibi hayvansal maddelerin bulunduğu yiyecek dışı maddeleri de kullanmamaya özen gösteriyor.

Veganizm, yalnızca bitkisel beslenmeye dayalı bir diyet değil aslında, hayvanların kullanılmasına neden olan her tür hareketten uzak durmayı içeriyor.

 

Vejetaryenlik ve Veganlık Arasındaki Farklar:

Veganlık, hayvan hayvan sömürüsü içeren bir endüstriye destek olmayı reddetmektir. Buna karşılık vejetaryenlerin temel ilkesi et yememektir. Veganlık, vejetaryenin çok daha katı ve gelişmiş versiyonu dememiz yerinde olur kısaca.

Vegan Mutfak
  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest
  • Gmail
  • LinkedIn
Your content goes here. Edit or remove this text inline or in the module Content settings. You can also style every aspect of this content in the module Design settings and even apply custom CSS to this text in the module Advanced settings.
Gelelim Sağlığımız konusuna;

Alışılagelmiş beslenmemizin dışına çıktığımızda bu beslenme şeklinin sağlığımıza faydalarını ve zararlarını düşünmek zorundayız. Basit bir diyet uygulamasını dahi beslenme uzmanları, diyetisyenlere danışmamız gerektiği konusunda doktorlarımız sürekli uyarılar yapmaktadırlar. Bu nedenle öncelikle sağlık kontrollerimiz yaptırmamız gerekiyor.

Kalsiyum, demir, protein ve B12 eksikliği oluşabilme riski karşısında, bu ihtiyaçlarımızı yerine getirebilecek yiyecekler de var.

  • KalsiyumZenginleştirilmiş soya veya pirinç sütü, zenginleştirilmiş portakal suyu, kalsiyum eklenmiş tofu, brokoli, fasulye vb. baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, badem, badem ezmesi, susam, soya fasulyesi
  • DemirSoya fıstığı, soya peyniri, kale, ıspanak, fasulye vb. baklagiller, fıstık ezmesi
  • ProteinMercimek ve fasulye gibi baklagiller, kinoa, yulaf ezmesi, fındık vb. kabuklu yemişler
  • B12Zenginleştirilmiş soya sütü, portakal suyu ve tahıllar.

Bundan sonrası en kolayı. Zengin işi değildir veganlık ya da vejetaryenlik. Hepimizin kolaylıkla mutfağımızda bulabileceğimiz besinlerden oluşuyor. Böylelikle de;

  1. Lifli gıdalar tüketildiğinden bağırsak kanseri riskini azaltır, Kalp sağlığını korur.
  2. Kolesterol ve kan basıncı düşer.
  3. Kalorisi düşük besinler tüketildiğinden kilo vermemize yardımcı olur. Böylelikle fazla kiloya bağlı olarak gelişen hastalıklara yakalanma şansımızı azaltır.
  4. Daha mutlu ve daha az stresli olmamıza neden olur.

 

—–==0==—–

İklim Krizi: Veganlık ve Vejetaryenliğin İklim Krizine Etkisi

Bilim insanları; hayvansal gıdaların üretiminde su, toprak, fosil yakıtlar ve enerji tüketiminin çok daha fazla olduğunu bildiriyorlar. Bitkilerin üretilmeleri için daha az doğal kaynak kullanıldığı yönünde açıklamalar yapıyorlar. Sera gazlarını azaltmak için hayvansal gıdaları en aza indirmek hatta kullanmamak gerektiğini belirtiyorlar.

Dünya, bize sunduğu güzellikleri devam ettirebilmek için bizden yaşam biçimimizi değiştirmemizi istiyor. Yoksa çocuklarımıza bırakacağımız dünya güzelliklerini yitirmiş olacak. Çocuklarımıza daha güzel bir dünya bırakabilmek için hepimizin hızla bir şeyler yapması gerekiyor. Gelişmiş ülkeler bu konuda çoktan kolları sıvamış. Bu nedenle okuduklarımı kısaca sizlerle de paylaşmak istedim.

Et yemeklerini her yediğimde kuzusunu kaybeden annenin halini düşünür acı çekerdim. Oysa şimdi hayvanlara ve dolayısıyla yaşadığımız dünyaya zarar vermeden beslenmenin özgürlüğünü yaşamaya çalışıyorum.

Çocuklarımıza bıraktığımız kirli dünyayı biraz olsun temizlemekte yardımcı olalım.

Daha yeşil bir dünya için yeşil beslenelim.

Sağlık ve güzelliklerle kalın…

Facebook Yorumları