Perşembe, Haziran 30, 2022
Ana SayfaSeviYorumHayvanseverKuş evi, Sevginin En Mimari Hali

Kuş evi, Sevginin En Mimari Hali

Kuş evi! Sevginin en mimari halleri onlar. Hayvan sevgisinin sanat ve mimari ile bütünleşip yuvaya dönüşmesi, kültürümüzün inceliği, zarafeti


3 dakika


Kuş evi, Kuş evleri, Kuş Köşkü, Güvercinlik, Kuş Sarayı yada Serçe Saraylar… O kadar çeşitli adlarla biliniyorlar ki. Adına her ne dersek diyelim, gerçek olan bir şey var ki, o da merhamet ve sevginin en içten hali oldukları.

Safranbolu sokaklarında usulca ve dikkatle dolaştıysanız, insan, hayvan, doğa her ne olursa olsun büyük bir saygı ve denge ile yaşadığını hissedeceksiniz. Osmanlı – Türk Mimarisi insan ve doğaya olduğu kadar hayvanlarına da son derece önemli kıymetler vermiş.

İnsanımız için, atından kediye köpeğe kadar her hayvan kıymetli. Ancak, yüzyıllardır kuşlara ayrı bir muhabbet besleniyor. İslamiyet Dönemiyle birlikte kuş evi sayıları artsa da, Türk Kültürü üzerinden kuşları hızlıca yad etmekte sanırım hiç bir sakınca yok

  • Zümrüd’ü Anka: Kaf Dağı’nın ardında yaşayan ateş ve güneş kanatlı masalları süsleyen, küllerinden yeniden doğan kuş.
  • Şamanlarda, şamana refakat eden ya da şamanın kendisini kuş tasviri içinde betimlediği kartal başı, kuş tüyleri vb (Manyak)
  • Hz. Süleyman‘ın Kuşlar Tekkesi, Hristiyanlıkta güvercinin Ruh-ül Kudüs’ü temsil etmesi.
  • Barış ve kardeşliğin sembolü güvercin Sevr Dağında Hz. Muhammed A.S. kurtarmamış mıdır?
  • Selçuklularda çift başlı kuşun güç, kuvvet ve egemenliği temsil etmesi. Hatta ve hatta Yakut Türklerine kadar uzanması…
Kuş Evleri - Selçuklularda Çift Başlı Kartal
Selçuklu Dönemi Çift Başlı Kartal – Akademik Tarih

Barışın sembolü olarak bir arama yaptığımızda bir güvercin ağzında zeytin dalı taşımaz mı? ?️

Velhasıl kuşlar tüm zamanlarda, tüm inançlarda her zaman kültürün, sanatın, etnografyanın ve folklorun içinde yer almıştır.

Kuşlar ve Kuş Evi

Kuş evleri, başlarda daha basit inşa edilirken, 18. yüzyılda ince bir estetiği yansıtan, konforlu yapılara dönüşmüş. Batı mimarisinde binalar heykel kabartmalarla oya gibi işlenmiştir. İşte tam da onun gibi, Türk Mimarisi de kuşlar için minyatür mimariyi geliştirmiş diyebiliriz. Öyle ki yapıların en görünür yerinde olması estetik zarafetinde bir imzası sayılmaz mı?

Ancak sadece estetik değil. Onlara hürmet, merhamet ve sevgi için; korunakları olsun amacı da en önemli sebeplerden tabi ki.

Ayazma Camii Kuş Evi
Ayazma Camii Kuş Evi

Kuş Evi Standartları!

Her evin gözbebeği bu barınakları inşa etmek için saygı kurallarını hiçe saymamak gerekiyordu.

  • İlk ve en önemli standart kuşların kendilerini güvende hissetmelerini sağlamak.
  • Sonrasında evin en çok güneş alan cephesinde olması (genelde güney).
  • Soğuk ve sert hava şartlarından korunacak şekilde yapılması. (Fırtına, yağmur, çamur, yakıcı güneş,)
  • Binanın yukarı kısımlarında yapılması (Kedi, köpek vb hayvanat yuvayı bozmasın, rahatsız etmesin)

Kuş Evi/Evlerinin Geçmişi Nereye Kadar Uzanıyor?

Tahtadan yapılan kuş evleri (genelde şahsi konutlarda) zamanın aşındırması ve yangınlar sebebiyle günümüze ulaşamadı ?️

Günümüze 18 ve 19 yüzyıldan kalan, hayır evlerindeki (kamu malı) eserler gelebilmiş. (Cami, köprü, köşk, türbe, han, çeşme, saray, medrese, kapalı çarşı vb)

  • Aslında çoğu kaynak 16. yüzyılı işaret ediyor.
  • Bunun yanı sıra bazı kaynaklar İstanbul’un fethi ile yaygınlaştığını belirtiyor.
  • Yaptığım araştırmalar sırasında bir tek Mimar Cengiz Bektaş Trt ile yaptığı röportajında 5,6 ve 11inci yüzyıla ait kuş evleri bulduğunu iletiyor.
Anıtkabirde bulunan kuş evi
Anıtkabirde bulunan kuş evi

İBB Kültür A.Ş. yayınlarından çıkan İstanbul’un 100 Kuş Evi (Aras Nefçi) adlı bir eser var. Ancak henüz kütüphaneme ekleyemedim. (İncelemek isterseniz adına tıklayabilirsiniz)

Kuş Sevgisi ve Leylek Hastanesi Gurabahane-i Laklakan

Dünyanın ilk hayvan hastanesi; Gurabahane-i Laklakan

Tüm yaratılmışlara merhamet ve hoşgörü besleyen bir kültürden gelmemiz ne kadar gurur verici. Bursa’da bulunan ve tekrar açılan merkezin harita bilgisine buradan ulaşabilirsiniz.

william-henry-bartlett-ulu-camii-hatay.
William Henry Barlett (1843) Ulu Camii, Hatay

Günümüze gelemese de 1843’te Antakya’yı ziyaret eden William Henry Barlett’in yaptığı gravürde Ulucami’nin minaresinde bir kuş evi bulunduğu görülüyor.

Kuş Evleri İki Çeşit. Cumbalı ve Hücreli

Yalı, Köşk, Saray Halli Kuş Evleri

Bina cephelerinden dışa taşan, odacıklı halleriyle daha gösterişli yapılmış evlerdir. ( Üsküdar Ayazma Camii, Eyüp Şah Sultan Sebili)

Görkemli Kuş Evi

Mütevazi Haldekiler

Bulundukları binanın cephe duvarları arasına niş şeklinde oyulmuş odacıklardan oluşan evlerdir.

Karaköy Kemankeş Mustafa Paşa Camii
Karaköy Kemankeş Mustafa Paşa Camii

Kuşlar saflığın, barışın simgesi. Kuşlara duyulan muhabbetin bir yansıması olan kuş evleri

Türk Halkının Hayvan Sevgisi Üzerine Seyyahların Gözünden

…Onların iyilikseverliği hayvanla­ra, bu arada kuşlara kadar ulaşır. Her gün birçok kimse pazarlara kuş satın almaya gider ve bunları serbest bırakırlar. Söylediklerine göre, bu kuşların ruhları, kıyamet gününde Allah’ın huzurunda onla­rın iyiliklerine şahitlik edecekler­dir”

Jean de Thevenot (17yy, Seyahatnamesinden)

Türkler ha­yırseverliklerini hayvanlara karşı bile gösterirler. Üsküdar’da bir ke­di hastanesi bulursun, Bayezid Camii’nin avlusunda da güvercinler için bir bakım yeri vardır. Birçok mezar ta­şının altı yalak şeklinde oyulmuştur. Buraya yağmur suları toplanır ve sıcak yaz günlerinde köpekler ve kuşların susuzluklarını giderebile­cekleri küçük mikyasta bir fukara mutfağı vazifesini görür. Müslümanlar hayvanların şükranının da insanlara hayır getireceğine inanır­lar

Moltke, Türkiye Mektupları

Son Olarak

Yazımın sonunda kuş evleri görselleri ile ilgili bir link paylaşacağım. Güzelliklerle bitirmiş olmak için. (Emeği geçen tüm kültür envanteri ailesine teşekkürler)

Bizler insana değer veren bir milletiz. Üstelik sadece insana değil, gelmişine, geçmişine, suyuna, toprağına, dünyasına, hayvanına… Kısacası tüm yaşama… Vakıf kültürü ile yetişip, hayır hasenat peşinde koşan genlerimiz var. Faydalı olmak için uğraşan.

Medeniyetimizin merhamet hatıralarını özellikle andım bugün. Hangi zarafete, hangi erdemlere sahip genetik kodlara sahibiz! yüzümüze tokat gibi vursun diye. Kendimize gelelim, hizamızı dengeye alalım diye…

  • Bakamayacağımız hayvan dostlarımızı lütfen sahiplenmeyelim. Sahiplendiysek de sokağa bırakmayalım.
  • Hiç bir hayvan saldırgan doğmaz. Onu korkuyla, baskıyla saldırgan yapan yanında barınmak zorunda kaldığı zavallılardır. Hayvanları değil, onları bu hale getirenleri toplamalı ve ıslah etmeli!
  • Kumrular Gibi kırıntılarla beslenip, sizi yuva belleyecek güzellikler var. İçinizdeki sese kulak verirseniz bulacaksınız.

Kızım daha ufacıkken, (ilköğretimin ilk sınıflarında) vizyoner okul müdürü, yürekli öğretmenler ve benim gibi bir kaç veli birleşip kuş evi projesi başlatmıştık. Okulumuz nadide kalan bir korunun yanındaydı. O kuşlar neden okul bahçesinde olmasındı ki. Ahşaptan evler yapıldı. Çocuklar evleri boyadı, büyükler yerine astı. Ve her daim öğrenciler sırayla o kuşlara baktı.

Hepimize ne kadar iyi geldi.

İnanmazsınız ama denemek de başarmak da hiç zor olmadı.


Yüreklerimizde merhametin, saygının, sevginin olduğu günler geri gelsin artık. Biz iyiliğe yer açtıkça, inanıyorum ki kötülükler de kendiliğinden bitecek.

Kuş evi güzelliğinin, gelip kalbinizin en orta yerine yerleşmesi dileklerimle…

Facebook Yorumları

Bu gönderiyi paylaş

ilknur.tv
ilknur.tvhttps://birikiyorum.net
Efdal ve İlker'in annesi, Kerim'in kıymetlisi 1998 yılından bu yana "Kurumsal Hayat"ta yönetiyor ve organize ediyor. Sosyal Farkındalık ve Sorumluluk için, her alanda, "sanatla" çaba sarf ettiğini düşünüp; BiRiKiYOR

(Tarihte Bugün) Yıldızlar Geçidi

Doğum
- 1928 Orhan Boran (94)
Etkinlik bulunamadı!

Yanlış üslup doğru sözün celladıdır!

Sadi Şirazi

BuluşuYorum

Bu Hafta Popüler

Unvansız Gönüllüler

Unvansız Gönüllüler. Onlar etiketlerini bir kenarda bırakmış olan gizli kahramanlar. Kah eğitim ve sanat, kah toplumsal fayda... Gururla "PaylaşıYorum"

Ciltleme, Cilt Sanatı

Cilt sanatı, ya da daha alışık olduğumuz tabiriyle ciltleme.... Zaanat kelimesinden daha öteye sanat kelimesine daha da çok yakışan miras.

ilyada destanı; Bir Aldatma Hikayesi

İlyada Destanı M.Ö. 8. yüzyılda Yunanca yazılmış ilk batı edebiyatı metnidir. Homeros'un anlatıcısı olduğu bilinen destanı "hatırlı'yorum"
ilknur.tv
ilknur.tvhttps://birikiyorum.net
Efdal ve İlker'in annesi, Kerim'in kıymetlisi 1998 yılından bu yana "Kurumsal Hayat"ta yönetiyor ve organize ediyor. Sosyal Farkındalık ve Sorumluluk için, her alanda, "sanatla" çaba sarf ettiğini düşünüp; BiRiKiYOR

İlgili Yazılar

Dünyanın Bez Bebekleri

Bez bebek ya da oyuncak bebekler! Üstelik dünyanın bebekleri. Dilek Alp özel araştırmasıyla. Dünya Kültür Mirasının, en özel temsilcileri .

Biz Biriz; in lak’ech ala k’in

Biz Biriz; "in lak'ech ala k'in" Maya kültüründen gelen, derin selamlama ve kabul etme halini daha önce duymuş muydunuz?

Kukumav Kuşu Gibi…

Kukumav Kuşu Gibi... Deyimlerimize kadar girmiş olan, bu kısa boylu baykuş türü hakkında meğer ne kadar da yanılıyormuşuz.!

Leylek Göçü Başladı

Leylek göçü başladı işte. Baharın geldiği, yazın sıcak günlerinin yaklaştığının habercisi onlar. Uçarken görelim, hep yeni yerler görmek için.