Multipl Skleroz (MS) ile yaşamak konusuna değinmek istedim bu haftaki yazımda. MS nedir? Ve biz neler yapabiliriz birlikte konuşalım. Uluslararası Multipl Skleroz Federasyonu ve Dünya Sağlık Örgütü 30 Mayıs gününü ‘Dünya MS Günü’ olarak ilan etmiştir. Bu özel günde MS’e biraz yakından bakalım.

Fzt. Zeynep Demir

Tüm Yazıları

Multipl Skleroz ile yaşamak nasıldır?

MS Nedir?

Günümüzde Multipl Skleroz (MS) hastalığı görülme sıklığı gün geçtikçe artmaktadır. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte hastalığın görülme sıklığı çevresel ve genetik faktörlerden de etkilenmektedir.

MS’de vücudun bağışıklık sistemi tarafından santral sinir sistemi yapılarına (beyin, omurilik ve göz sinirleri…) karşı anormal bir cevap oluşturulur. Bağışıklık sistem elemanları miyelin kılıfa (sinir hücreleri arasındaki elektriksel iletimi hızlandıran ve sinir hücresini saran madde), hatta sinir liflerinin kendisine saldırır. Hasarlı miyelin, zamanla sert bir dokuya (skleroz) dönüşür. MS inflamasyon, miyelin kılıf ve akson hasarı ile karakterize otoimmün bir merkezi sinir sistemi hastalığıdır. Miyelin kılıf veya sinir liflerinin herhangi bir parçası hasarlandığı veya ortadan kaldırıldığı zaman, sinir impulslarının (uyarma sonucu bir sinir teli boyunca meydana gelen kimyasal ve elektriksel değişiklikler) beyin ve omuriliğe gidiş ve dönüşlerinde bozulma veya kesintiler olabilir. Bu durumda da geniş çeşitlilikte semptomlar açığa çıkabilir.

Ms
  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest
  • Gmail
  • LinkedIn

MS semptomları nelerdir?

MS semptomları oldukça çeşitlidir ve öngörülemezler. En sık karşılaşılanlar;

  • Yorgunluk
  • Yürüme bozuklukları
  • Uyuşma veya karıncalanma
  • Spastisite (İstemsiz kas kasılması)
  • Kuvvet kaybı
  • Görme problemleri
  • Baş dönmesi, vertigo
  • Mesane – bağırsak problemleri
  • Cinsel problemler
  • Ağrı
  • Kognitif (bilişsel) değişiklikler
  • Emosyonel (duygu) değişiklikler ve depresyon olarak sayılabilir.

Daha nadiren de, konuşma problemleri, yutma problemleri, solunum problemleri, baş ağrısı, duyma kayıplarına neden olabilir. Bu semptomlar tek tek veya bir arada görülebilirler.

 

MS Tedavisinde Fizyoterapistin Yeri

MS rehabilitasyonunda fizyoterapi; sürecin her aşamasında vardır. Rehabilitasyon genel anlamda, fonksiyonel olarak kısıtlanmış bireyi,

en uygun zihinsel, fiziksel ve sosyal fonksiyona ulaştırmayı,

bunun mümkün olmadığı durumlarda

yardımcı gereç kullanımı ve yaşanılan çevrenin modifikasyonu ile kişinin topluma katılımını sağlamayı

amaçlayan aktif bir süreçtir. MS klinik pratiğinde egzersiz, stres yönetimi, hasta eğitimi, psikoterapi gibi multidisipliner rehabilitasyon yaklaşımlarına yer verilmelidir.

Rehabilitasyon sürecinde amaç :

  • Hastaya maksimum fonksiyonel bağımsızlık kazandırılması
  • Kişinin yaşam kalitesinin arttırılması
  • Hastanın topluma tekrar kazandırılması

olarak sıralanabilir.

 

Multiple Skleroz rehabilitasyonunda egzersiz alışkanlığı kazandırmak fizyoterapist için temel hedeflerden biridir.

Egzersizin, Multiple Skleroz semptomları ile başa çıkmaya yardımcı olmasının yanında, iyi olma halinin devamlılığını korumakta da rolü büyüktür. Egzersiz programı uygulanan MS hastalarında, daha iyi kardiovasküler uygunluk, kuvvet, mesane ve bağırsak aktivitesinin elde edildiği; sosyal aktivitelere katılım, kognitif fonksiyonlar ve ruh halinin iyileşmesinde artış, yorgunluk ve depresyonda azalma gibi faydaların açığa çıktığı görülmüştür.

Egzersiz ve bağışıklık sisteminin ilişkisini inceleyen çalışmalar da, egzersizin bağışıklık fonksiyonları üzerinde önemli etkilere sahip olduğunu göstermiştir.

Hastalık boyunca ortaya çıkan belirtiler özellikle atak dönemlerinde değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle her hasta ayrı değerlendirilmeli ve fizyoterapistinin kişiye özel hazırladığı egzersiz programına alınmalıdır.

 

Multiple Skleroz uzun bir yolculuktur.

Her zaman sizinle olan MS hastalığında yol haritasını çizmek sizin elinizde. Bazı yolculuklar çetin geçse de kendinize ve bilime olan inancınızı kaybetmemeniz dileğiyle.

Sevgiyle kalın.

 

Kaynaklar :

  1. Multipl Sklerozda Tanı ve Tedavi Klavuzu Multipl Sklerozda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
    Dr. Kadriye Armutlu, Dr. Fatma Karantay Mutluay, Fzt. Ayla Fil, Fzt. Yeliz Özçelik, Fzt. Numan Demir, Fzt. Anıl Tekeoğlu
  2. Multipl Skleroz ‘da Egzersizin Nöroimmünolojik Etkileri Dr. İlke KESER, Dr. Rana KARABUDAK
  3. Multiple Sklerozlu Bireylerde Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı’nın Yorgunluk ve Denge Üzerine Etkileri İrem KÜÇÜKTEPE, Ayla FİL BALKAN, Yeliz SALCI, Gamze ARIN, Nur Banu KARACA, Kadriye ARMUTLU, Edibe ÜNAL
Facebook Yorumları