Pazartesi, Ağustos 8, 2022
Ana Sayfaİsmail Hakkı Tonguç

İsmail Hakkı Tonguç

İsmail Hakkı Tonguç

1893 Silistre, Bulgaristan – ö. 24 Haziran 1960 Almanya (67)

Türk eğitim bilimci, köy enstitülerinin mimarı ve dönemin İlköğretim Genel Müdürü.

Kırım göçmeni bir ailenin Bulgaristan’da doğan 8 çocuğundan ilkidir O. Köy okullarında başlayan eğitim hayatı, İstanbul’da devam etti. Bir öğretmen olarak çalıştı uzun yıllar. Eğitimler almak üzere Almanya’ya gitti bir kaç kez. Hayatı okullarda öğretmenlik yaparak; ayrıca yeni öğretmenler yetiştirmek üzere okullar açarak geçti.

İsmail Hakkı Tonguç

Bazı insanların hayatları yaptıklarıyla anılır. Köy Enstitüleri bir ütopyanın vücut bulmuş haliydi. Hayatını en güzel şekilde özetler.

O yüzden biz,  hayatını yazmak yerine, yaptıklarına yer vermek istiyoruz.

O’nu kendi sözleri ile analım.

“Bizce adam demek, iş gören, işi başarabilen adam demektir. İş yapmadan sadece söyleyen, ya da yazan insana biz iyi adam demeyiz, iş görmeyen bir insanın dürüst, akıllı olacağına da inanmayız. Böyle insanların bir ulusu iyi yola götürdükleri görülmemiştir. Beceriksiz insanlar vatanı sevdiklerini söylerler, ama bu boş ve havada bir sevgidir. Çalışan, iş gören insanlar böylelerini sevmezler. Bizce köylü ile okur-yazar arasındaki ayrılığın nedeni budur.”

“Köylüye bir şey öğretebilmek için, ondan birçok şey öğrenmeli.”

“Kanımızı ve iliklerimizi isteyerek köyün içine akıtmadıkça, kırk bin köyün kenarına münevver (aydın) insanın mezar taşı dikilmedikçe, bu köyün sırlarını anlayamayız. Köyü anlayabilmek, duyabilmek için onunla kucak kucağa, nefes nefese gelmek lazımdır. Onun içtiği suyu içmek, yediği bulguru yemek, yaktığı tezeğin ifade ettiği sırları sezebilmek ve yaptığı işleri yapabilmek gerekir. Bizim köyün ne olduğunu evvela büyük alimler, artistler değil kahramanlar anlayacaklar, sonra alimlere ve sanatkârlara anlatacaklardır.

Hakkında söylenenler

“Sonuna kadar doğru şeylere inanmış insan kadar hiç kimse güçlü değildir.  Tarihimizin büyük adamlarından biriydi. Aydınlıklarımız onlardan gelir. Öyle adamlardan” Yaşar Kemal

“Köy Enstitülerinin gerçekleşmesinde İnönü, Yücel, Tonguç adları birbirinden ayrılmaz, ama bu işte en büyük yükü ve sorumluluğu Tonguç’un sırtlamış olduğu da su götürmez. Devletin verdiği harcı yoğuran odur. Bu kurumları dünya eğitim tarihinde bir yenilik yapan onun düşüncesi, Enstitülü gençleri bunca yıkım ve kırımlara inat ülkülerini bağlı tutan onun gürbüz yüreğidir. Devletin verdiği imkanların tek damlasını boşa harcamayan Tonguç, her örülen duvarın, her kazılan toprağın yanı başında durur gibiydi. Ama gözetlemek, çalışmaya zorlamak için değil, güven, umut ve sevinç vermek için! Tonguç’la birlikte taş taşımak türkü söylemek gibi tatlı gelirdi insana. Ne mutlu Tonguç’la çalışmış olanlara!”  Sabahattin Eyüboğlu

İsmail Hakkı Tonguç anısına saygıyla…

Köy Enstitülerini Araştırma ve Eğitimi Geliştirme Vakfı

Biyografisi VikipediKitapları 1000 Kitap

Facebook Yorumları
Önceki İçerikDan Brown
Sonraki İçerikAhmet Hamdi Tanpınar

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz