Op. Dr. Op. Dr. Yaşar ÇEĞİL

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Merhaba ;

Buradaki yazılarıma bir süre ara vermek zorunda kaldım, bu yüzden herkesten özür diliyorum.

Yaklaşık 10 yıldır büyük bir keyifle çalıştığım Akademi Hastanesinden ayrılıp kendi kliniğime geçtim. Kliniğin kuruluş ve açılış işlemleri nedeniyle yazılarımı da maalesef aksattım.

Gelelim bu haftaki konumuza, kadınların sinsi düşmanıHPV 

Nedir bu HPV gelin hep beraber bakalım:

Hpv: Human Papilloma Virüs

HPV enfeksiyonu en sık rastlanan cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında yer alıyor ve kadınlarda en sık görülen 4. kanser olan serviks yani rahim ağzı kanserine neden oluyor. 

Enfeksiyon, çoğu zaman herhangi bir belirti vermeden seyrediyor ve eğer vücudun savunma sistemi tarafından alt edilmezse yıllar içinde sessiz bir şekilde rahim ağzı kanserine yol açabiliyor. Yapılan çalışmalar toplumların yaklaşık % 80’ inin hayatının bir döneminde HPV enfeksiyonu ile karşılaşma riski taşıdığını gösteriyor. 

Hem kadın hem de erkekte hastalığa neden olan, sıklıkla genital bölgeyi tutan HPV nin 200 ‘ün üzerinde tipi vardır. Kansere yol açma risklerine göre düşük ya da yüksek riskli grup olarak ikiye ayrılırlar. 

En sık görülen düşük riskli HPV tipleri:  6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 70, 72, 81’dir.

En sık görülen yüksek riskli HPV tipleri : 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66 ve 68’dir.  Bunlardan da Tip 16 ve 18 en fazla rahim ağzı kanserine neden olan tiplerdir.

Bulaşma 

Virüs temel olarak cinsel ilişki ile bulaşır ancak bulaş için tam bir cinsel ilişkinin olması şart değildir. Bulaş için cilt veya mukozal temasın olması yeterlidir. Araştırmalar; virüsün ortak havlu, giysi ve nevresim kullanımı veya klozet ve kapı kolu gibi cansız yüzeylere temas sonucunda bulaşmadığını ortaya koymaktadır. Öpüşme ile bulaştığına dair net bir kanıt yoktur. Enfekte olan kişilerde uzun süre herhangi bir belirti olmasa da virüsün yayılımının devam edeceği unutulmamalıdır.

Korunma

Virüsün temel bulaşma yolu cinsel ilişki. Bundan dolayı kondom kullanımı bulaş riskini belirgin derecede azaltmaktadır. Ancak cilt, mukoza temasının olması virüsün bulaşması için yeterlidir. Yani özetle bulaştan korunmak için kondom şarttır ama yeterli değildir.

Belirtileri

HPV virüsü hiçbir belirti vermeden uzun yıllar vücutta kalabilir. En sık görülen belirti;  bulaştan 2-6 ay sonra ortaya çıkan siğillerdir. Siğiller kadınlarda; genital bölge dış kısımda, vajen içinde, rahim ağzında ve/veya makatta, erkeklerde; penis, testis derisi ve/veya makatta düz lezyonlar, küçük saplı veya karnabahar benzeri çıkıntılar, şişlikler şeklinde görülebilmektedir. 

HPV bulaştan sonraki 2 yıl içinde yaklaşık yüzde 90’ında kendiliğinden gerilemektedir

Tanı

Siğillerin direkt görülmesi tanı için yeterlidir. Eğer lezyon yoksa smear testi ile yani rahim ağzından alınacak bir sürüntü ile virüsün yaptığı hücresel değişiklikler saptanabilir. Yine vajinal sıvılardan alınacak bir örnekle HPV DNA bakılabilir. Virüsün genotiplemesi yapılarak bulaşmış olan tipler saptanabilir. HPV enfeksiyonun belirti vermeme olasılığı göz önünde bulundurulunca kansere ilerlemeden saptanıp erken aşamada tedavi edilebilmesi için smear testinin düzenli yaptırılması daha da önemli hale gelmektedir.

Tedavi

Günümüzde HPV virüsünü tamamen ortadan kaldıran bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. 

HPV enfeksiyonu tedavisinde eğer virüs siğillere sebep olduysa bu siğillerin cerrahi olarak çıkarılması, lazer veya elektrokoter yardımı ile yakılması, kriyoterapi ile dondurulması, ilaç ya da bazı özel kimyasal ajanlarla tedavisi planlanabilmektedir.

Lazer iz bırakmaması ve yara iyileşmesinin daha hızlı olması nedeniyle bir adım öndedir.

Aşılama

Günümüzde kullanımda olan 3 değişik HPV aşısı bulunmaktadır. Bunlar:

2’li HPV aşısı:  Tip 16 ve 18’e yönelik aşı.  

4’lü HPV aşısı: HPV Tip 6 ,11, 16 ve 18’e yönelik aşı

9’lu HPV aşısı: HPV Tip 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58’e yönelik aşı

Ülkemizde 2’li ve 4’lü aşılar bulunmakta, 9’lu aşı ise henüz bulunmamaktadır. 

HPV aşıları için önerilen uygulama yaşı 9-14 yaş aralığıdır. 

En uygun aralık 11-12 yaştır

Yapılan çalışmalar 15 yaş altındaki bireylerde immün yanıt daha aktif olacağından aşının iki doz yapılmasının yeterli olacağını, 15 yaş üstü bireylerde 3 doz olarak uygulanması önerilmektedir.

Cinsel birliktelik başlamadan, uygun yaş aralığı ve dozda yapılan HPV aşıları ile aşının içerdiği HPV tipi ve oluşturacağı enfeksiyona karşı yüzde yüze yakın korunma sağlanacağı bilinmelidir. Ancak 200’ün üstünde HPV tipinin olduğu göz önünde bulundurulunca mevcut aşılar ile tüm HPV enfeksiyonlarına karşı korunma sağlanamayacağı unutulmamalıdır.

Önerilen aşılama yaşı ve dozu

Kadınlar: Önerilen  aşılama yaşı 11-12’dir (2 doz), telafi aşılama yaşı 15-26’dır (3 doz) [Her 3 aşı için]

≤ 14 yaş için 2 doz aşılama protokolü (0.-6-12. ay)

İlk dozdan minimum 6-12 ay sonra 2. Doz

>14 yaş için 3 doz aşılama protokolü (0, 1-2., 6. ay)

İlk-ikinci doz arası aralık minimum 4 hafta olmalıdır

İkinci-üçüncü doz arası aralık minimum 12 hafta olmalıdır

İlk-üçüncü doz aralık minimum 24 hafta olmalıdır.

 

– – – 

 Aşı olunması rahim ağzı kanseri için mutlak koruyucu değildir. Sonuçta aşılar sadece 4 tip hpv ye karşı koruma sağlıyor. Tip 16 ve 18 haricindeki diğer yüksek riskli virüslere karşı koruma sağlamıyor. Bu yüzden aşı olanlar bile düzenli jinekeolojik muayene ve  smear testi ile takip edilmesi gerekir.

 Sağlıklı güzel günler diliyorum.

  Op. Dr. Yaşar Çeğil

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Önerilen yazı -> Genital Estetik

Facebook Yorumları