Şarkışla Kilimi

Şarkışla kilimi, desen zenginliği ve dokuma tekniğiyle coğrafi işaret alarak tescillenen, el emeği göz nuru dokumacılık mirasımız.

Şarkışla Kilimi
Şarkışla Kilimi
+1
Haber albümü için resme tıklayın

Şarkışla kilimi, desen zenginliği ve dokuma tekniğiyle coğrafi işaret alarak tescillenen, el emeği göz nuru dokumacılık mirasımız.


5 dakika

Şarkışla Kilimi

Dünya’da çoğu milletin kendi kültür ve kimliklerinin bir parçası olan ürünler, tescil ve denetimle korunmaktadır. Coğrafi işaret adı verilen bu tescilleme ile yerel ürünlerin kaybolmaması için amaçlanmaktadır. Çok sevindirici ki; ülkemizde son yıllarda coğrafi işarete sahip ürünlerin sayısı hızla artmakta.

Dokuma Sanatı

Dokumacılık Orta Asya’dan göçebe kabilelerle Anadolu’ya geçmiş. Göçebeler şiddetli hava şartlarından korunmak için çadırlarında keçi yününü kullanmışlar. (Keçi yünü uzun ve sıkı olduğu için soğuktan koruyor.) Zeminde de kilimleri aynı şekilde keçi yününden tercih etmişler.

Türk halı ve kilimlerinin Dünya’da beğenildiğini biliyoruz. Buna bir örnek de verebiliriz. Marco Polo 1254-1324’da seyahati sırasında Anadolu’dan geçerken yaptığı gözlemler kapsamında Türk halıları için;

“ Dünyanın en güzel ve gösterişli halıları Anadolu(Turcomania)’da dokunur.”

Marco Polo

demiş notlarında.

Bu yazıda coğrafi işaretli ürünlerimizden Şarkışla Kilimini tanıyoruz.

Şarkışla Sivas’ın bir ilçesidir. Âşık Veysel’in de memleketidir. Aynı zamanda kilimleri ile ünlü bir ilçemizdir. Şarkışla kilimleri, desen zenginliği ve dokuma tekniğiyle dikkat çekmektedir.

Desenler ve motifler, dikdörtgen veya eşkenar dikdörtgen şeklindedir. Sivas çevresi kilimlerinde bitkisel ve hayvansal motiflerin yanında geometrik ve sembolik motifler de kullanılmaktadır. Al, yeşil, mavi, kara ve turuncu en yaygın renklerdir. Sivas kilimlerinin tümüyle yünden dokunması, çözgünün sık olması ve çözgüde düğüm ya da eklemelerden özenle kaçınılması değerini artıran özelliklerdir.

Düz ve sicim olmak üzere iki teknikte dokunan Şarkışla Kilimi, altıgen, akrep, çengel, eli belinde, göz, koçboynuzu, kurtağzı, pıtırak, nazarlık, suyolu gibi desenleri bilinmekte.

Desenlerin her biri ayrı anlamlar taşımaktadır.

  • Akrep motifi dış tehlikelerden korumak amacıyla dokunuyor.
  • Göz motifi ise nazardan koruma anlamında.
  • Kurt ağzı motifi ise kilimde iyimserliği
  • Koç boynuzu ve koç başı motifleri, kahramanlık ve güç ifade ediyor.

Kilim dokumak oldukça zahmetli bir iş

Bir kilim ortalama 1 yılda tezgâhtan çıkıyormuş. İlk iş olarak koyundan alınan yünler yıkanıp kurutularak iplik haline getiriliyor. Ardından büyük kazanlarda boyayla kaynatılan iplikler dokumaya hazır hale getiriliyor. Bu işlem köylerde yaşayan insanlar tarafından özellikle yaz aylarında yapılıyor. Bahar ayları ile kilimler tezgâhlardaki yerini alıyor. Bir kilimin kullanılmaya hazır hale gelmesi ise bir sonraki yaza kadar sürüyor. Bu da 1 kişinin tam bir yılını tezgâh başında geçirmesi anlamına geliyormuş.

Şarkışla kilimi coğrafi işaret tescili 2019 yılında gerçekleşiyor.

Tescilden sonra Halk Eğitim Merkezleri kültürümüze büyük bir değer katarak kurslar açıyor. Böylece kilim dokumacılığının yaygınlaşması için çalışmalar başlamış oluyor. Üstelik yerel kalkınma sürecine katkısı da cabası.

Kilim

Yüzlerce yıldır göç ettiğimiz her yerde hafifliği ve korumasıyla yanımızda. Her kilim başka destan, başka mesaj… Gelinlik kızların kiliminde ki umutla, hasret çeken yavuklunun dokuduğu kilimin anlattığı bambaşka…

Sanayileşen teknoloji! ile unutulmaya yüz tutmuş mirasımız. Ananelerimizin çeyizi. Bir eski gelenek.

Unutmayanları tebrik, çok özleyenleri sıcacık, yaşatmak isteyenleri gönülden kutluyoruz.

Görsel Kaynak : Sivas Valiliği

23 Kas 2021 - 10:00 - El Sanatları

Mahreç  Nazan Kumlali


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Birikiyorum Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Birikiyorum hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Birikiyorum editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Birikiyorum değil haberi geçen ajanstır.