Ayakkabı Çevirme Üzerine…

Ayakkabı çevirme üzerine sizin de bitmeyen görevleriniz var mıydı? "Bak bak görüyor musun çevirmemişler ayakkabıları, ne kadar ayıp!"

Ayakkabı Çevirme Üzerine…
Ayakkabı Çevirme Üzerine…
+1
Haber albümü için resme tıklayın

Ayakkabı çevirme üzerine sizin de bitmeyen görevleriniz var mıydı? “Bak bak görüyor musun çevirmemişler ayakkabıları, ne kadar ayıp!”


5 dakika

Daha misafirler doğru düzgün içeri girmeden başlar ayakkabı çevirme geleneği… Sanki unutmuşsunuz ve çok geç kalmışsınız gibi, o kaşlar, o gözler hemen kapıya doğru dönmeye başlar… Sonra yetmez bir de üstüne laf olarak da işitirsiniz. “Çevirdin mi kızım ayakkabıları?”

Biz yurdum insanları ne naif, ne incelikli düşüncelere sahip bir kültür genetiğine sahibiz. Öyle ki ayakkabılarla bile duygularımızı ifade edip, mesajlar verebiliyoruz.

Oldum olası sevemedim şu ayakkabı çevirme işini… Daha kapıdan girerken; sanki yapmıyormuşum gibi; hem gözlü, hem sözlü uyarıları almaya başlardım. Misafirler gitmek üzere ayaklandığında da aynı tekrar bir daha ve bir daha devam ederdi. “çevirdiniz mi, bak kalkıyorlar hemen çevirin”

Üzerime nasıl yapışmış ve ne büyük bir travma oluşturmuşsa, şu yaşımda bile hala devam ettiriyorum. Üstelik tanımadığım bir kapı ile olsa! Dağınık ayakkabıları gördüğüm zaman, çaktırmadan (ve de mümkün olduğunca) geçiş yolunu açmaya, ayakkabıları düzeltmeye çalışıyorum. ?‍♀️

Ayakkabı çevirmek mühim mesele

Asıl amaç kapı önünü, derli toplu ve kimseye rahatsızlık vermeyecek şekilde tutmak olmalı sanırım. Bir de tabii ki gelen misafire gösterilen hürmet de var.

  • Hoş geldiğin gibi yine hoş git, güle güle git
  • Üstelik “giderken zorlanma, ayakkabılarını rahat giy, ters hareket yapmak zorunda kalma” anlamlarını taşıyor bence.

Hiç de hijyenik olmayan bu geleneği, evin tüm çocukları yaşamıştır sanırım. Mesela ananem 90 yaşını aşmış olmasına rağmen, üstelik biz yolu işgal etmeyecek şekilde ayakkabılarımızı çıkarıp bir de üstüne kenara köşeye kaldırdığımız halde… Kadın hiç üşenmez, misafir içeri girene kadar önce ayakkabıları çevirir. (90+)

Cenaze evinde çevrilmez

Belki de ayakkabıların en karışık, en çok ve üst üste olduğu yerler cenaze evinin kapıları… Ama o evlerde çevrilmediğini hatırlıyorum. (hoş gelmedin, hoş da gitmene gerek yok gibi sanırım ?) Zaten her gelen de, o ayakkabı deryasının içinde, kah parmak uçlarına, kah rastgele ayakkabıların kenarına köşesine basarak içeriye ulaşmaz mı? Ne zahmetlidir o anlar.

Cenaze evi demişken bir gelenekten daha bahsetmezsek olmaz sanırım. Vefat eden kişinin ayakkabıları…

Şayet evin dış kapısın civarında (bahçe duvarında, kaldırımda, sokak başında…) bir çift hüzünlü ayakkabı bırakıldığını gördüyseniz, o ayakkabı sahipsiz kalmış, o evden cenaze yeni çıkmış demektir. Sessiz bir haber veriştir bu. Sonrasında da sahipsiz kalan ayakkabıyı bir ihtiyaç sahibi usulca alır… Gidene rahmet, giyene vesile olsun diye.

Geri geri çık, git

Hal böyleyken tekke adabında da misafirlerin ayakkabıları çevrilmez, çıkardıkları gibi içeriye bakacak şekilde bırakılırmış. Giderken arkasını dönmesin, yüzü tekkeye dönük olsun hürmeti ile bırakılırmış. (Tıpkı tiyatro sahnesinde seyirciye sırt çevrilmez adabı gibi)

Hatta çevrilmiş ayakkabı istenilmediği anlamına geliyormuş. (Yıllardır evdeki misafirlere çok ayıp olmadı mı şimdi ?)

Ayakkabı çevirmek ve evlilik

Her zaman hüzün olacak değil ya. Geleneklerimizde evlenme isteğini belli etme şekli olarak da kullanılmış. Evin delikanlısı evlenmek istediğinde, babasının ayakkabısını ters çevirirmiş mesela. Hatta yine babaya ait ayakkabıyı kapıya çivilemek de geleneklerin arasında. Baba yanındayken ayakkabıları tersten giymek de “evlenmek istiyorum” anlamlarını taşıyormuş ? (1)

Çıraklıktan kalfalığa yükselen öğrencinin pabucunun dama atılması ya da evlenirken gelinin damadın ayağına basması… Durun durun bir de bebek ayakkabısının uğuru var mesela…

Velhasıl ayakkabı çok önemli bir iletişim aracı…

Sözün sonu

Her derdini her şekilde anlatan biz yurdum insanının ayakkabılarını konuk ettik bugün. Evirdik, çevirdik… Bizi dış dünyada taşıyan, kirden pasaktan koruyan ayakkabıları.

Düğünden cenazeye her dili konuşabilen, ayağımızda paralansın ayakkabılar, ve gelenekleri…

Gelenekler! Tüm incelikleriyle iyi ki varlar…

10 May 2022 - 11:30 - Art'ıYorum

Mahreç  İlknur Tv


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Birikiyorum Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Birikiyorum hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Birikiyorum editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Birikiyorum değil haberi geçen ajanstır.