Aşura Ne Demek Olabilir?

“Aşara” kelimesi  Sami Dillerde “on, onuncu” anlamına geliyormuş.

Sami ya da başka bir deyişle Semitik Diller; Arapçanında dahil olduğu Ortadoğuda konuşulan tüm antik dillerin (Arapça, İbranice, Aramice, Süryanice vb) genel adıymış. Adını da Nuh peygamberin oğlu Sam’dan aldığı düşünülüyormuş.

Başlangıç Nuh Tufanı

      Tüm Kültürler Nuh Tufanını kabul ediyor. Aşure’nin de yokluktan sonra gelen bereketi temsil ettiği inancı hiç bir kavimde değişmiyor. Kimine göre Nuh Peygamber, gemisinde tüm erzakları birleştirerek yapıyor bu aş’ı, kimine göre karaya ayak bastıktan sonra elinde kalanlarla..

     Bolluk ve bereketin simgesi oluyor aşure, paylaştıkça çoğalıyor ve dayanışma ruhunun ortaya çıkmasına sebep oluyor.

Malzemeler

     Ana maddesi buğday ve su olan aşurenin özel bir tarifi yok, Yöreden yöreye ufak tefek farklılıklar gösterebiliyor. Bakliyatlardan, kuru yemişlere, baharatlara kadar imkan dahilinde ve damak tadına göre çeşitlendirmek mümkün..

     Geleneğin yaşatılması için en az 7 farklı madde ile pişmesi gerektiğini söyleyenler de var, aşure onuncu demek olduğu için 10 çeşit olsun diyenler de. Bir tek alevi kültüründe 12 çeşit olmasına dikkat ediliyor diye biliyorum.

     Ve bir diğer ayrıntı da içeriğinde hiç bir hayvansal ürün olmaması gerekiyor.

  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest
  • Gmail
  • LinkedIn

Büyükannelerin Aşure Gelenekleri 

  • Muharrem ayının 10’unda mümkünse 10 çeşit ve de mümkünse çok taneli (şeker gibi, bulgur gibi vb) yiyecek almak, evin bereketine fayda sağlar
  • Pişen aşure kaselere konulmadan önce, daha tenceredeyken duası yapılır. Sevabı ölmüşlerin ruhuna, bereketi tüm ihtiyaç sahiplerinin niyetine hediye edilir.
  • Kapağı açıldığında çıkan buharının ve kapaktaki suyun göze şifa olduğuna inanılır. 
  • İlk tabak dağıtılmaz, Tabaklar özenle süslenerek, sıcakken hemen komşulara dağıtılır. Paylaşılır.
  • Komşu, tabaktaki aşureyi kendi tabağına döker boş tabağı “bereketi daim olsun diye” temizlemeden geri verir.

Anuşabur – Koliva – Aşure

Bildiğimiz aşurenin Ermeni Kültüründe ki adı Anuş Abur (Tatlı Çorba). Tek farkı ise 6 Ocak’ta yapılması.  Bakliyatdan ziyade kuru yemiş tercih ediliyor. Bereketin yıl boyunca sürmesi ve “tatlı yiyelim tatlı konuşalım” için komşuların birbirlerine ikram etmesi, süre gelen geleneklerden.

Rum Kültüründe adı koliva hatta Kıbrısda golifa.

Aşure gibi..

Hayatımız aşure gibi tatlı ve bereketli olsun. Paylaştıkça çoğalsın ve güzelleşsin.

Buraya kadar olan kısım yüzyıllar öncesinden hepimize miras kalan o tatlı lezzet ile alakalıydı.

Buradan sonrası bu tatlıya da adını veren gün için, araştırdıkça öğrendiğim inançlar hakkında derlenmiş bilgilerden oluşmaktadır. Her hangi bir hak ya da ahkam içermemektedir.

 

Kişisel prensip gereği bu sitede hiç bir zaman siyasi, politik, dini, yanlı ya da taraflı her hangi bir konuda yazı paylaşılmayacaktır. Uzmanı olmadığım konularda da yaptığım araştırmaları kaynak belirterek yayınlamaktayım.

Aşure Gününün Önemi

 İslamiyette aşure gününün en önemli ve acı olayı; Hz. Muhammed’in torunu Hüseyin bin Ali ve beraberindeki kişilerin Kerbela’da katledilmesidir.

Aşure Gününde gerçekleştiğine inanılan bazı önemli rivayetler de aşağıdaki gibidir.

Hz. Adem’in tövbesinin kabul edilmesi, Hz. İdris’in diri olarak göğe yükseltilmesi, Hz. Nuh’un gemisinin tufandan kurtulması, Hz. İbrahim’in ateşte yanmaması, Hz Yakup’un oğlu Yusuf’a kavuşması, Hz. Eyüb’ün hastalıklarının iyileşmesi, Hz. Musa’nın Kızıldeniz’den geçmesi, Hz. Yunus’un balığın karnından kurtulması, Hz. İsa’nın doğumu ve göğe yükseltilmesi

Aşure Oruçları

İslamiyette, öncesi ya da sonrasıyla birleştirerek 2 gün oruç tutulması tavsiye edilmiştir.

Musevilik inancında Büyük Kefaret Günü (Yom Kippur) olarak geçer. Yılın en kutsal ve dini ağırlığa sahip günüdür. Gün oruç ibadeti ile geçirilir. [1]

Alevi inancında Muharrem Matemi sebebi ile oruç 12 gün sürer ve aşure günü biter. 

Matemler Hakkında

Şii İnancında; iki ay boyunca yas sebebi ile düğün ve eğlence yapılmaz. Matem günlerinde özel törenler yapılır

Alevi inancında; matem süresince bıçağa ve kesici aletlere el sürülmez, kurban kesilmez ve et yenmez. Matem boyunca hiçbir canlıya eziyet edilmez. Kimsenin kalbini kırmamak, dili ile kimseyi incitmemek, kimse hakkında dedikodu yapmamak Mâtem Orucu’nun temel ilkesidir.

Facebook Yorumları